Zorg, een gebouw om mee te zorgen

Vanuit onze expertise in het ontwerpen voor mensen met dementie zagen we al snel veel overlap met de bredere zorgopgave. Juist binnen zorgopgave is er immers behoefte aan een omgeving die leesbaar, ondersteund en ontzorgt. Waarbij we veel onderzoeksresultaten op het gebied van licht, waarnemen en bewegen ook toepasbaar bleken in deze opgave. Daarom zijn wij deze kennis door gaan ontwikkelen en toepassen in deze bredere opgave.

Denk daarbij aan de woon-/ zorgomgeving van somatische patiënten, de woonomgeving binnen de gehandicapte zorg maar zeker ook binnen ziekenhuizen ligt er een grote opgave.

Binnen al deze gebouwde opgave draait het uiteraard om het leveren van de juiste zorg. Maar daarbinnen gaat onze interesse uit naar hoe het gebouw onderdeel kan zijn van deze zorg. Hoe kan een omgeving patiënten gerust stellen, stress reduceren, efficiënt werken ondersteunen en zelfs patiënten (sneller) genezen? Waar tot voor kort het gebouw vooral een ‘jasje’ was om zorg in te verlenen, willen wij juist laten zien dat een gebouw meer kan zijn. Dat het gebouw onderdeel van de zorg kan zijn.

Nog meer over zorg na projecten.

Onderzoek op onderzoek

Vanuit het onderzoek naar de woonzorgomgeving voor mensen met dementie raakten we geïnteresseerd wat deze resultaten voor een bredere zorgomgeving zouden betekenen. Gedurende het onderzoek en onze opgave zagen we grote overeenkomsten met andere zorgopgave. Niet in de laatste plaats omdat een groot aandeel van de gebruikers zorg 65+er is.

In totaal tellen we op dit moment circa 3 miljoen 65+ers. Een groot deel daarvan maakt gebruik van diverse zorgvoorzieningen. De grootste voorziening is daarbij het ziekenhuis. Ruim de helft (1,8 miljoen) van deze groep ontvangt zorg vanuit een ziekenhuis.

Vergrijzing in de zorg

We constateerde al dat het aantal ouderen van de zorg gebruikt maakt het grootste is en de komende jaren alleen maar zal stijgen. Wij vragen ons af wat dit voor de zorgomgeving kan betekenen.

In de ziekenhuizen zien we, juist bij deze vergrijzende doelgroep, bijvoorbeeld moeite met bewegwijzering, loopafstanden, reflecties, glaswanden (het niet goed onderscheiden van binnen- buiten of ruimtes) en lichtsterktes. Terwijl bij nieuwbouw en verbouw eigenlijk nog relatief weinig aandacht aan geschonken wordt.

Wat kunnen we met onze eerdere resultaten over de waarneming van ouderen en onze ervaring en inzicht in ziekenhuizen bijvoorbeeld? Dit is wat we onderzoeken en zijn vragen die we centraal stellen in het ontwerpen van zorgomgevingen. Waarbij we uiteraard ons sterk bewust zijn van het feit dat we niet alleen voor ouderen ontwerpen; iedereen maakt gebruik van de zorg. Toch constateren we wel dat een omgeving die goed leesbaar en ondersteunend is voor ouderen eigenlijk voor iedereen prettig is.

‘Healing environment’

In omgevingen waar we spreken van (kans op) genezing is in het verleden veelvuldig onderzoek gedaan naar wat het effect van de omgeving kan zijn op de genezing en het herstel. Dit heeft een grote relevantie in ziekenhuizen, zorghotels en revalidatiecentra. Daar ligt de focus immers op het herstel van patiënten.

Eigenlijk zien we de thema’s die uit onderzoek maar ook binnen onze projecten naar voren komen ook hier sterk van toepassing zijn; licht, bewegen en waarnemen. Binnen een ‘healing environment’ worden daarnaast veelvuldig de volgende onderdelen natuur, (dag)licht en frisse lucht ingezet.

Onze visie op Evidence based design

Feitelijk gezien zijn al onze ontwerpen ‘evidence’ based; we baseren ze immers op de onderzoeken die we gedaan hebben en de kennis die voorhanden is.

Toch zijn we hier kritisch in. Veel van de kennis en onderzoeken die voorhanden zijn blijven theoretisch. Er is maar heel weinig onderzoek gedaan naar het effect van een ontwerpingreep in de praktijk. Waarbij die onderzoeken en kennis daarbij ook vaak solitair zijn. Dat wil zeggen dat een enkel aspect of onderdeel getoetst is. In de praktijk is de ervaring van ruimte afhankelijk van de optelsom van delen.

Lichtsterkte heeft zo bijvoorbeeld ook effect op de perceptie van kleur. En zicht op buiten geeft veel daglicht, maar geeft een hele andere dimensie in een donkere ruimte dan in een lichte ruimte (qua kleurgebruik). Ruimtes met grote glasvlakken en zicht op buiten hebben effect op de temperatuurbeleving binnen; mensen hebben het daadwerkelijk kouder of warmer.

Uiteraard betekent dit niet dat we onderzoek dan niet inzetten, in tegendeel. Maar wel houden we de algehele context en het effect van resultaten op andere aspecten sterk in de gaten.

Daarnaast willen we onze ontwerpen ook zelf toetsen. Wat is nu het daadwerkelijke effect van wat we ontwerpen op de gebruiker? Dit doen we in samenwerking met omgevingspsychologen en de zorg (en familie en mantelzorg).

Een keertje verder praten over het thema zorg?

Ook benieuwd wat we voor u kunnen betekenen?

Anja Dirks


+31(0)30 - 782 05 50
U gebruikt een verouderde browser van Internet Explorer die niet meer wordt ondersteund. Voor optimale prestaties raden wij u aan om een nieuwere browser te downloaden. Hiervoor verwijzen wij u door naar:

browsehappy.com sluiten