Een helende GGZ omgeving

Aan de rand van Utrecht ligt GGZ-locatie Nieuwe Houtenseweg van Stichting Altrecht. Altrecht verzorgt hier diverse vormen van psychische ondersteuning, waaronder therapieën voor stemmings-, angst- en persoonlijkheidsstoornissen en kinder- en jeugdpsychiatrie. Het gebouw dateert uit de jaren 80 en bestaat uit twee bouwdelen, een A en een B gebouw. De vleugels in beide bouwdelen worden ontsloten door een centraal trappenhuis. Hier lag de kern van onze opgave; door de opzet van de kernen en verbouwingen door de jaren heen was de structuur van het gebouw onleesbaar geworden, waardoor mensen binnen regelmatig de weg kwijtraakten. De opdracht aan Studio id+ was dan ook om niet alleen vorm te geven aan een hedendaagse en kindvriendelijke zorgomgeving, maar ook om helderheid in de routing aan te brengen.

Desoriëntatie binnen het gebouw
Onze eerste bezoeken aan de locatie gaven direct een indruk van de opgave, zoals ook te zien is in de beelden hierboven. Zelfs wij als architecten, die toch geacht worden wat ruimtelijk inzicht te hebben, raakten hier al snel de weg kwijt. Zo lagen de trapopgangen niet bij elkaar in de buurt en maakte het grote aantal branddeuren in de rondgang het lastig om je te oriënteren en de volgende trap te vinden. Maar ook het gebrek aan centrale en uniforme wachtruimtes en toegewezen plekken voor koffie en kopieerfaciliteiten zorgde ervoor dat de gang vol en gesloten oogte. Ook liet de materialisatie te wensen over en gaf de gele verlichting onvoldoende zicht. En het kleurgebruik, dat juist was ingezet voor oriëntatie, werkte door het gebrek aan logica juist averechts.

Wijzigingen aan de structuur
Met een aantal structurele ingrepen legden wij in het A-gebouw de basis voor helderheid en structuur in het gebouw. Ten eerste hebben wij een deel van loze schachten bij het ganggebied getrokken en ingericht als panty- en kopieerhoek. Daarmee kwam in het transitiedeel van de gang ruimte vrij. Ten tweede situeerden wij alle wachtgebieden op de verdiepingen op dezelfde plek; bij de pantry en met direct zicht bij het toetreden van een verdieping. Door opening en koppeling van de wachtruimtes aan de rondloop ontstond er tevens de mogelijkheid om extra daglicht in de inpandige gang te laten schijnen. Tot slot werden de brandscheidingen verplaatst. Het centrale trappenhuis werd één compartiment en de grenzen voor de aangelegen compartimenten kwamen op de overgang met de vleugels te liggen. Zo werd de rondloop rondom het centrale trappenhuis vrijgehouden van extra deuren en scheidingen, die voorheen bijdroegen in de desoriëntatie.

Trappenhuis als object
Naast ingrepen aan de structuur van het gebouw kwam de rest van ons ontwerp voort uit heldere vormgeving en materialisatie. Conceptueel gezien benaderden wij de kernen als een centraal ‘object’, dat als herkenbaar middelpunt de gebruiker ondersteunt in oriëntatie en herkenning. De vergrijste, middelgroene toon van dit meubel is deels doorgetrokken in een strook van het plafond en de vloer. Met een nieuwe, lichte vloerafwerking en een nieuw plafond ontstaat rust en eenheid en oogt de rondloop veel lichter en frisser. Dit wordt ondersteund door de nieuwe verlichting. De bestaande armaturen werden vervangen door ledverlichting in een witte toon. De combinatie met gelere verlichting bij de wachtgebieden, pantry en kopieerhoeken structureert het geheel in een hoofdroute en ondersteunende voorzieningen en verblijfsgebieden.

Een wereld van verschil

Door de ingrepen en ons ontwerp werd het contrast tussen oud en nieuw enorm. Een bijna onherkenbare transformatie. Beelden van voor en na laten de verschillen zien. Waar voorheen gesloten muren waren, zijn nu plekken voor ontmoeting en functies ontstaan. En door aanpassingen in de structuur en het verplaatsen en wisselen van ruimtes is licht en zicht toegevoegd aan de inpandige gangen.

Houttonen en grafische vormgeving als basis voor de signing
Als laatste laag in het ontwerp, hebben wij een speciaal plan ontwikkeld voor (een deel van) de signing. Direct bij de opgang van de trap is de routing aangegeven. Ondersteund met grafische vormen van driehoek, cirkel of rechthoek. Deze laatste bieden, net als de verschillende houttonen, ondersteuning in de herkenning van een individuele verdieping. De houttonen zijn terug te vinden in de pantry’s, kopieermeubels en de trapbekleding. De grafische vormen zijn eveneens terug te vinden in de wachtgebieden, waarmee plekken voor mededelingen en brochures geclusterd worden.

'Studio id+ scoort maximale punten op de architectonische in- en aanpassingen in het gebouw, waardoor de routing en oriëntatie nu optimaal is.'

Stichting Altrecht
U gebruikt een verouderde browser van Internet Explorer die niet meer wordt ondersteund. Voor optimale prestaties raden wij u aan om een nieuwere browser te downloaden. Hiervoor verwijzen wij u door naar:

browsehappy.com sluiten